--------------------------------------------------------

Relatief genoegen

Artikel voor tijdschrift ‘Solidair’

RELATIEF GENOEGEN

De dansende moleculen van goudeerlijke benzine of de stroeve geur van betonrot werden opgesnoven en opgeslagen in het collectieve gedachtegoed van het kind. Dezelfde belhamel huilde van geluk als hij zijn klasgenootjes Sinterklaasliedjes hoorde zingen en voelde een onbekende pijnscheut opkomen in zijn schuddende buik bij het aanschouwen van André van Duin die Corrie en Frans aan het lachen kreeg. Vol verwachting zat onze kleine vriend voor het raam te wachten totdat zijn opa en oma aan kwamen rijden in hun bordeauxrode Panda, zodat hij weer twee gulden in zijn spaarbuis kon deponeren. De veldtochten langs de elektronicawinkels en de dumpzaken samen met zijn vader werden begroet met opwinding en wellicht een verse geurervaring. De vlootdagen in Den Helder met snorrende helikopters, bedompte ruimtes in onderzeeboten en knetterende geweren van spartelende mariniers, werden ervaren met dezelfde intentie als de ontmoeting van Erik met bekende insecten. Veel later (in 1988 om precies te zijn) was het huppelen op de tonen van Vaderlandse liederen met een dreadlockspruik van Gullit op de knar een vreugdevolle uiting van een onbegrepen trauma. Maar niets van dit alles kon tippen aan de uren op de schommel in een tuin omgeven door industrie en met in de verte de trotse pijpen van Pegus, waaruit warme stofwolken van water ontsnapten en zo de wereld aan elektriciteit hielpen. Het uitzicht op bedrijvige machines en naar parfumgeuren riekende chemische stoffen noopte tot het neuriën van een smartlap van Roger Whitaker, die zijn vader stroef draaide op een moderne Dual-platenspeler.

Betonrot leidt tot lekken. Benzine is kapitaal gif. Sinterklaas in een fantoom. Frans en Corrie moesten niet lachen om André, het stond allemaal in een script. Een vermogen bij elkaar sparen is een smalle bezigheid. Het consumeren van wegwerpelektronica potsierlijk. Koketteren met geweertjes en rap oorlogstuig is een staatskeuring voor toekomstige politiek gearrangeerde moordorgies. Voetbal is als het monster van Loch Ness: op een troebele foto lijkt het beeld te bestaan van een olijk ingezette schaar met op de achtergrond een paar dikke kuiten. Maar na grondige bestudering door een onafhankelijk instituut gaat het om een duur merk van lingerie gedragen door ene Beckham. De industrie heeft inmiddels ook de schommel overwonnen. Want die is vermorzeld door een silo van een bedrijf dat stroop produceert dat als glijmiddel wordt verkocht dat uiteindelijk verdwijnt in de anus van een aandrijfketting van een lopende band. Dan hebben we nog Roger Whitaker. Och, ja, die man verkoopt zijn vergane glorie via Tel-Sell aan bejaarden die alles vergeten zijn, behalve The Last Farewell.

In geval van het volwassen geworden kind heeft het luie cynisme het absolutisme van het begrip ‘genot’ de nek omgedraaid. En zo heeft eenieder van ons wel een conventie aangemeten om haar of zijn genoegen te conformeren aan de abstractheid van zijn of haar gekozen biotoop van dierbaren en principes. En wordt de bruuske conclusie getrokken dat genot een leeg begrip is. Alleen in zijn meest primaire vorm, namelijk in die van het miljoenen jaren oude orgasme (zolang de mensheid bestaat, want dieren beschouwen het als een pure functionele bezigheid), zijn we allen eensgezind. Ja mensen, dat is pas genoegen. Maar in alle andere ‘verschijningsvormen’ is het een kwestie van opbouw en afbraak naargelang de intellectuele (of gebrek daar aan) dwangbuis van het individuele gedachtegoed het stuurt.

Wat wil dit toch allemaal zeggen? Helemaal niets. Geniet niet met mate, maar wel in alle eenzaamheid, want dan valt de barrière van uw persoonlijke biotoop weg en kunt u zich schaamteloos nestelen voor een mediadrager en genieten van de schurkenstreken van Bassie, Adriaan, Roger W., André, Corrie, Frans en een terugblik op de voetbalavonturen van Gullit en consorten in 1988. En ook Youp van het Hek is zo fout nog niet.

Dennis van Tiel

--------------------------------------------------------
-------
Terug
-------